Ataria
Kategoriak: Herritarren Zientzia  —  CEA  —  29 martxoa 2020 14:42

Sahara zeharkatzen duen espezie migratzailea da. Espezie Basatien Zerrendan “Babes bereziko” kategorian dago sailkatuta, baina Mehatxatutako Espezieen Euskal Katalogoan “Ez Mehatxatu” gisa dago sailkatuta.

Haren habitat nagusia baso-gune irekiak eta zuhaitz gutxi eta banatutako nekazal-guneak dira. Hala ere, herri eta hiriko parketan bizi daitezke, zuhaitzen zuloak erabiliz haien habiak eraikitzeko. Santanderreko hirian ez daudenez zuhaitz helduen guneak, hiriko gune berdeetan aurki ohi da.

Azken urteotan, Espainia mailan larre gune handiko eta zehaztu gabeko parke ertainetan aurkitu dira. Gainera, populazioaren hainbat ikerketaren arabera, Apo-hontzak estatu mailan beherakada murritza jasan du, Espainiako iparraldean batez ere. Ondorioz, habitat galerak eta insektiziden erabilerak (hegazti hauen harraparietan duen efektua dela eta) dira haren mehatxu garrantzitsuenak.

 Espezie hau Gaueko Harraparien Kontserbazio Programaren barruan, Vitoria-Gasteizko Herritarren Zientzia Sarean ikertzen den espezietako bat da. Zuk ere hauek ikertzen lagundu nahi izanez gero, idatzi cienciaciudadana@vitoria-gasteiz.org helbidera.

Share
Kategoriak: Herritarren Zientzia  —  CEA  —  22 martxoa 2020 17:05

Odonatuetan, anisopteroek (benetazko burruntziak) zein zigopteroek (sorgin-orratzak) morfologian antzekotasunak dituzte.

Geihago…

Share
Kategoriak: Sailkatu gabea  —  CEA  —  21 martxoa 2020 17:19

Aste honetako herritarren zientziaren blog-ean Covid-19-ren krisiak gure planetaren osasunari nola ari dion eragiten behatuko dugu.

Aho batekoa da gaixotasun hau mundu mailako osasun krisia bilakatu dela honezkero. Krisi honek ekonomia nola astinduko duen oraindik determinatzear dago baina, nola eragingo dio pandemia honek gure planetaren osasunari? Oso zaila izango da jakitea zer neurriraino eragingo dion gure planetaren ekosistemei baina krisia hasi zenetik isuri diren (edo isuri ez diren, hobeto esanda) negutegi eta toxikoak diren gasen kopuruan neurtzea adierazle ona izan daiteke. Hastera goaz:

Txina hartuko dugu eredutzat bertan hasi baitzen izurritea. Zientzialariek hainbat adierazle dauzkate kontutan gasen isuriak estimatu ahal izateko, adierazle hauek satelite bidez aireko NO2 kontzentrazioa neurtzetik isuri handien arduradunak diren industrien lehengaien kontsumoa neurtzeraino doaz. Horrela, hona hemen zientzilariek behatu ahal izan dituzten adierazle batzuen adibideak:

  • Zentral elektriko nagusien ikatz kontsumoaren %36-ko jeitsiera.

  • Altzairuaren deribatuak diren produktuen ekoizpenaren %15-aren jeitsiera.

  • %29 ikatz gutxiago esportatu da ikatz-portu nagusitik.

  • %23 koke gutxiago ekoiztu da.

  • Satelite irudien arabera NO2 isuriek %37-a egin dute behera.

  • Petroleo-findegiak %34-an jaitsi dute ekoizpena.

Adierazle hauek erabili dituzte zientzialariek Txinaren (munduko negutegi gasen isuritzaile nagusia) karbono dioxidoaren isuriak estimatzeko. Estimazio hauen harabera isuriak laurden batean jeitsi dira Txinan izurritea hasi zenetik, hau da mundu mailan %6-an jeitsi dira gas hauen isuriak.

Orain arazoa da jeitsiera hau denboran mantenduko den, berriz ere izurritearen aurreko mailara itzuliko diren edo isuriak gora egingo duten ordea. Txina eredu ona izaten jarraitzen du orain arte ibilitako mailaren gainetik jarduteko industria bait du beharra izan ezkero. Oraindik itxarotea besterik ez dago baina krisia pentsatzen zena baino gehiago luzatzea espero da. Nazioarteko energia agentziaren eta petroleo ekoizleen herrien batzordearen arabera, mundumailako petroleoaren eskariak erdira egin lezake urtarriletik irailerako epean.

Datozen blogetan gai honi buruz gehiago kontatuko dizuegu. Egon adi.

Egun on bat pasa.

Share
Kategoriak: Herritarren Zientzia  —  CEA  —  15 martxoa 2020 10:35

Orkidiek landareeen familia handi bat osatzen dute, milaka espezie ezberdinekin (20.000 bat espezie). Munduko bost kontinenteetan aurkitzen dira orkideak, izan ere, ia edozein klimatan agertzeko gai dira. Soilik gune artikoetan eta basamortuetan ez dira aurkitu oraindik. Europako espezieak lurtarrak dira, hau da, lurrean hazten dituzte sustraiak. Espezie tropikalak aldiz, epifitoak dira, beste landare batzuen gainean bizi dira.

Geihago…

Share

Aurrekoak »