Prentsa Oharren banner

Erakunde-adierazpena, ageriko arrazoirik gabe desagertuen familiekiko elkartasunez  

Desagertuen Eguna da martxoaren 9a. Ageriko arrazoirik gabe desagertuen oroitzapenari bizirik eusten dioten familia eta elkarteen ondoan izan gara Espainia osoko entitate lokalak azken urteotan. Aurten, oraindik ere Covid-19aren pandemia bizi dugun 2021 honetan, horren inguruko elkartasun aktiboa berritu nahi dugu. Pertsonen desagerpenen errealitate gordinaren neurria gogora ekarri zigun Desagertuen Zentro Nazionalaren 2020ko txostenak: hogei milatik gora salaketa, zeinetatik 5.525 aktibo baitzeuden artean urte honen hasieran.

FEMPen bildutako entitate lokalek bat egin nahi dugu esparru legegile nahiz betearazleko erakundeek bai Estatuan bai autonomia-erkidegoetan bideratzen dituzten ekimenekin, herritarrengandik gertuen dagoen geure eskala lokal propiotik behar diren hobekuntzak egiten laguntzeko.

Edozein desagerpen dela ere, erantzun koordinatu eta integralaren lehen katebegi gisa jardutea da helburua —poliziaren jarduna, eragindako familientzako arreta soziala eta herritarren inplikazio solidarioa tarteko direla—. Izan ere, desagerpen gehienak argitzen badira ere, beste asko erantzunik gabe geratzen dira, eta ez dago jakiterik absente daudenek bizirik jarraitzen duten ala hilda dauden, eta sufrimendua eragiten die horrek senideei. Eta gertakariek erakutsi dute zein erabakigarria den desagerpenaren lekua, bertatik artikulatzeko alerta goiztiarrak, baita berehalako bilaketa-operatiboak —kartografia lokalaren ezagutzan oinarrituak—, informazio-ekintza bizkorra eta familientzako premiazko lehen arreta ere.

Gaixotasun mental eta neurodegeneratiboen intzidentzia gero eta handiagoak are beharrezkoago egiten du baliabide lokalak erabiltzea —zerbitzu soziosanitarioak, babes zibila eta polizia lokala—, Estatuko segurtasun indar eta kidegoekin estuki koordinatuta. Ekintza-plan batean gauzatu beharra daukagu gure konpromisoa Udalean, inplikatutako alderdi guztien eta bakoitzaren zereginak ongi definitzeko.

Horrela beteko ditugu edukiz elkartasun-kontzeptua eta enpatia-printzipioa, maite duten pertsona bat desagertuta egotearen zorigaiztoa bizi duten herrikideen aurrean.

 

 

Share

2021eko martxoaren 8a dela-eta adierazpena

ZAINTZA BERDINTASUNEAN. Emakumeen egitekoa Pandemian eta zaintzaren Krisi Globalean

Dimentsio askoko krisi sistemikoan gaude, zeina gurutzatu eta erlazionatu egiten baita aurretik zeuden beste krisi batzuekin; esaterako, ekologikoa eta zaintza-arlokoa. Pandemiak agerian utzi ditu mugimendu feminista eta emakumeen kolektiboak egiten ari ziren zenbait aldarrikapen: giza bizitza zaurgarria da, eta giza ingurunearen, ingurumenaren eta ingurune komunitarioaren zeharo mendekoa. Ezerk ez du garrantzi handiagoa izan behar bizitza zaintzeak baino, pandemia dela-eta muturreraino prekario bihurtu eta ahuldu den bizitza.

Gaur, martxoak 8, Emakumeen nazioarteko egunean, pandemiak eta haren kudeaketak baldintzatutako urte honetan, aintzat hartu beharra dago emakumeek pandemia eta beraren ondorioak borrokatzeko mundu osoan egindako ekarpena. Zaintzaren ardura emakumeei egokitu zaie, bai zerbitzu publikoetan (osasungintza, hezkuntza, gizarte-zerbitzuak, merkataritza eta elikadura…) bai etxeen barruan, eta batez ere haiek eraman dute krisi sanitario eta sozial honetan funtsezkoak izan diren zerbitzu askoren zama. Emakumeen artean ere banaketa desorekatua da, klase sozialaren, arrazializazioaren eta migrazio-estatusaren arabera. Gainera, kasurik gehienetan egoera prekarioan egindako lanak dira.

Berdintasunik gabeko banaketa horrek, gainkargaz gain, eta hark emakumeen osasunari eta bizi-kalitateari dakarzkien ondorioez gain, zaintza-sistemaren prekaritatea ere azaleratu du, eta lehendik ere bazeuden desberdintasunak areagotu ditu. Gure gizarte-ereduak familiaren, eta, neurriz kanpoko proportzioan, emakumeen esku uzten ditu zaintza gehienak, bai ordainpekoak bai ordaingabeak; oso gutxi ematen dira eremu publikoan. Bestalde, egoera eta estatus okerreneko emakumeek (guraso bakarreko familien buruak, behartsuenak, kolektibo zaurgarrietakoak, indarkeria matxistaren biktimak…) neurri handiagoan jasaten dituzte zaintza-zamaren ondorio negatiboak.

Ondorioz, gizarteak bere aitorpena adierazteko moduak konpromiso irmoa izan behar du, berdintasunik gabeko banaketa bidegabe horri euskarria ematen dioten genero-arrakalak borrokatzeko konpromisoa. Desberdintasun horiek agerikoak dira emakumeek funtsezko zerbitzuetan egiten duten lanaren baldintzen prekaritateari begiratuz gero. Bada garaia zaintza-lan guztiei dagokien balioa emateko, eta aurrera egiteko erantzunkidetasun handiagoko eredu baterantz, pertsona guztientzat ekitate eta ongizate handiagoa sortzeko.

Udalak gaude lehen lerroan, pandemiari eta hark pertsonengan dituen ondorioei aurre egiten, eta liderrak izan behar dugu zaintzari eta haren hornikuntzari buruzko politika publikoak bultzatzeko orduan, erantzunkidetasun publikotik abiatuta, eta arreta emanez gizon eta emakumeen baldintza eta inpaktu desberdinei.

 

Erakundeok koordinatuta egoten jarraitu behar dugu, eta bideak zabaldu behar ditugu herritarrek, eta bereziki mota askotako emakumeen kolektiboek eta mugimendu feministak, benetan eta modu eraginkorrean parte har dezaten erabaki publikoetan.

Horregatik guztiagatik, Udal honek, bere eskumenen esparruaren barruan, honako konpromisoak hartzen ditu:

  • Gizartean zaintza antolatzeko ereduari buruzko eztabaida bultzatzea eta eztabaida horretan buru izatea, bizitza erdigunean jartzean oinarritzen den ikuspuntu feminista batetik abiatuta, zaintzaren erantzunkidetasun sozial eta komunitarioranzko bidean.
  • Analisia egitea, genero-ikuspuntutik, kolektibo zaurgarrienen egoerari eta beharrizanei buruz, baita COVID-19aren ondorioei buruz ere, eta horiei aurre egiteko premiazko neurriak martxan jartzea.
  • COVIDaren krisiaren eragina arintzeko onartzen diren neurri guztietan genero-ikuspuntua gehitzen dela bermatzea, laguntzez eta babes-programez den bezainbatean.
  • Konponbide bideragarriak aztertzea eta ezartzea adingabekoen eta mendekotasuna dutenen zaintzari laguntzeko tokiko zerbitzuentzat, zaintza baldintza duin eta bidezkoetan egin dadin saiatuz edo/eta erraztuz, bai ematen duenarentzat bai jasotzen duenarentzat ere.
  • Udalen Berdintasun-plangintzetan, espresuki azpimarratzea emakumeen ahalduntzea, zaintzaren balioa, eta hari dagokionez gizonek duten erantzunkidetasuna.
  • Berdintasuneko tokiko politikak garatzeko eta generoa tokiko politika guztietan zehar-lerroa izateko erabiltzen diren giza baliabideak eta baliabide tekniko eta ekonomikoak sendotzea eta babestea.
  • Tokiko zaintza-sare komunitarioei babesa ematea.

 

 

Share

Erakunde Adierazpena: Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoaren (SEAD) aldarrikapenaren 45. urteurrena

Otsailaren 27a oso data esanguratsua da saharar herriarentzat, Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoaren (SEAD) aldarrikapenaren urteurrena baita. Aurten, Espainiak Mendebaldeko Sahara Marokori eta Mauritaniari era lotsagarrian entregatu eta lurraldea utzi eta hurrengo egunean Bir Lehluko kanpamentuan ospatutako aldarrikapen horren 45. urteurrena ospatzen da.

Ospakizun garrantzitsu hau dela eta, Sahara Euskadi Mugimenduak herri anai honekiko gure gertutasun eta elkartasun sakona adierazi nahi du.  Orain, inoiz baino gehiago, herri honek gure babesa behar du, 2020ko azaroaren 13an gerra-egoera deklaratu ondoren, Marokoko armadak Guerguerat-eko legez kanpoko arrakalan su-etena urratzearen ondorioz bizi duen egoera larriaren aurrean

Tindufeko (Aljeria) errefuxiatu kanpamentuetan dauden herritarrak elikagai eta osasun gabezia larriak jasaten ari dira mugak ixtearen ondorioz, Covid-19ren pandemiaren ondorioz, nazioarteko eta nazioko laguntza sartzea zailtzen baitu, desnutrizio- eta anemia-arazo larriak eraginez.

Gainera, sahararrek eta Mendebaldeko Saharako Lurralde okupatuetan bizi diren ekintzaileek egunero jasaten duten jazarpena eta giza eskubideen urraketa areagotu egin da Marokoko agintarien aldetik, modu baketsuan agertu direlako eta autodeterminaziorako eta askatasunean bizitzeko eskubideak aldarrikatu dituztelako, 45 urteko erresistentzia eta borroka baketsuaren ondoren.

Horregatik guztiagatik:

  • Gasteizko Udalak, saharar herriari elkartasuna adierazteko mugimendutik, giza eskubideen babesaz eta justiziaz kezkatuta, bat egiten du Saharako Errepublika Arabiar Demokratikoa aldarrikatu zeneko 45. urteurrenaren ospakizunean.
  • Gasteizko Udalak herri honi, saharar herriari, ematen dion babesa erakusteko.

Vitoria-Gasteizen, 2021eko otsailaren 19an.

Share

2020KO EUSKARAREN NAZIOARTEKO EGUNERAKO ADIERAZPENA

Euskara, aurrerabide

Gizartea euskaraz biziberritzea helburu

 

 

Inoiz inork pentsatuko ez zukeen eran jo gaitu gaitzak. Beste horrenbeste, gaitzaren ondorioek. Mundu osoa, gizarte guztiak, egitura guztiak, pertsona guztiok jarri gaitu geure benetako neurriaren aurrean, buruz buru. Kupidarik gabe utzi du agerian ahaztu nahi genukeen zerbait: zaurgarriak gara; zaurituta gaude.

Erantzukizunaren bidetik heldu diogu erronkari, denon indarrak batuz. Bai baitakigu ez dagoela beste irtenbiderik. Euskararen hiztun gizarteak ere sufritu du pandemiaren eragina, bereziki erabilera mailan. Zentzu horretan, erakunde publikoen betebeharra da herritarrei euskaraz egitea eta zerbitzuak euskaraz eskaintzea, baina ez diogu nahi bezala erantzun.

konpromisoa sendoa eta egindako lana handia izanagatik ere, ezin izan diogu nahi bezala erantzun.

Euskaldunok, baina, ezin dugu ahaztu badela funtsezko ekarpen bat, gizarte-ahalegin itzel eta miresgarri horren osagai ezinbestekoa eta geure esku soilik dagoena: euskaraz egin behar diogu aurre mundu mailako krisiari; euskaraz egin behar dugu ilunpetik argira eramango gaituen bidea; euskaraz sendatuko gara, euskaraz sendatuko dugu geure gizartea; euskaraz besarkatuko ditugu mundu osoko gizakiak. Bat garelako. Euskaraz bat mundu osoarekin.

Horixe da euskaldunok –neurri batean edo bestean euskaraz bizi garen munduko herritarrok, alegia– euskara gero eta gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiliz giza garapenari egiten diogun ekarria. Gizarte kudeaketa aurreratuari gaineratzen diogun balio erantsia.

Banaka heltzen diogu, jakina, euskaraz gero eta gehiago bizitzeko konpromisoari. Nahitaezko zutabea baita norberaren eginahal hori edozein aurrerabidetan, oso bereziki gizarte prozesu konplexuetan, eta horixe da euskara biziberritzea helburu duena ere: gizarte prozesu konplexu bat, ertz eta osagai ugari duena.

Ongi asko dakigu hori mundu osoko euskaldunok.

Badakigu, besteak beste, euskaldunok euskararen hiztun gizartea osatzen dugula, eta Euskaraldian norberaren erabakimenetik abiatzen dela euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzerakoan inguruan hainbatetan sortzen zaizkigun oztopoak gainditzeko bulkada.

Baina badakigu, era berean, ezinbestekoa dugula elkarrengana biltzen gaituen bulkada ere. Norabide biko bektorea baita euskara eta euskaldunok lotzen gaituena: Euskara gure kultura-tradizioaren parte delako. Baina gure etorkizunaren zati garrantxitxua ere bada.

Bide horretatik heldu zaizkio beti euskarari aurrerapauso behinenak: norberaren eta gizartearen konpromisoak sendo uztartzetik; unean uneko beharrizanei euskaraz erantzuteko erabaki sendotik; etorkizunerako bidea euskaraz zolatzeko euskal instituzioek, gizarteak eta gutariko bakoitzak egindakotik.

Besteak beste, ondoko konpromisoak hartuz:

Euskarazko ekoizpen eta jaduera kulturalaren beharrei lehentasuna ematea, sortzaileei lanak garatzeko behar dituzten baliabideak emanez.

Adin guztietarako euskarazko literatura bultzatzea, gazte-literatura barne.

Euskal Telebistan zinema-izenburu nabarmenak, lehen mailako fikzio serieak eta dokumentalak eta euskarazko askotariko animazio sustatzea.

Euskaraldiak eskaintzen digu aurten berriz ere zailtasunak aukera bilakatzeko abagunea, krisia aukera bihurtzeko lanabesa. Ingurumari aldrebesean dator, ezbairik gabe, aurtengoa, eta horrek areagotu egingo du guztion eta bakoitzaren konpromisoaren balioa, administrazio eta baita administrazio eta erakunde publikoek duten egitekoarena ere.

Aurtengoan, balio berezi batez apainduko da ahoa bizi, belarria prest eta bihotza kartsu dugun guztion ekimena. Aurtengoan, inoiz baino erabakigarriagoa izango da euskararekiko gertutasunezko keinu praktiko oro, euskal hiztunongandik zein euskararen zabalkundean erdaretatik lagundu nahi dutenengandik datorrela ere. Esanahi berezi batez jantziko da aurten, ezinbestez, euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko ahalegina: egokitu zaigun ataka larritik ateratzeko erabakiari, euskaraz ateratzearen ezinbestekotasuna erantsiko diogu euskal hiztun nahiz euskararen lagun orok.

Izan ere, bagenekien euskaraz zetorrela geroa, euskaraz ere mintzo dela etorkizuna, eta aurten beste zerbait ikasi dugu: egoera zailetatik ateratzeko eginahalean lagungarri dugu euskara, bidelagun ezinbestekoa. Krisialditik sendoago ateratzea helburu dugun honetan, erabil dezagun euskara ere aurrera egiteko lanabes gisa.

Share

Azaroak 30, Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Eguna

Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Eguna dela eta, eta 30. urteurrena betetzen duen honetan,  Udalbatzako talde politikoen bozeramaleek irakurri dute gaur azaroaren 20an Osoko Bilkuran onartutako erakunde adierazpena:

30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde

Egun inork ez du zalantzan jartzen hiriak, handi zein txiki, funtsezko agertokiak direla gizateriari bere konplexutasun osoan eragiten dioten erronkei aurre egiterakoan. Hirietan adierazten dira espezie gisa gure biziraupenari desafio egiten dioten arazoetako asko, esaterako klima aldaketan eragiten duen kutsadura edo pertsonen garapen potentzialari eragiten dieten desberdintasun sozialak. Horiek guztiek murriztu egiten dizkigute bizitzeko ditugun aukerak eta, beraz, zaurgarriago egiten gaitu kolektibo modura.

Erronka horiei erantzuna emateko apustua da Hiri Hezitzaileak egitasmoa, heziketa hartuta aldaketarako nahitaezko tresnatzat hirietan testuinguru jasangarriagoak, inklusiboagoak, kohesionatuagoak eta engaiatuagoak sortzeko. Engaiatuta gaude bizitza osoko hezkuntzaren ikuspegi zabal batekin, ikasgela barruan zein ikasgelatik kanpo, eta gure udaletik bultzatzen ditugun politikek hezkuntzan duten inpaktua areagotzearekin; hiria birpentsatuz heziketa-ekosistema inklusibo eta dinamikoa izateko, bertan bizi diren pertsonekin elkarrizketa etengabean dena.

Hiri Hezitzaileak osatzen dugunok jakitun gara aurre egin beharrean garen erronkei ezin diegula heldu aldebakarreko konponbide soil batzuez; aitzitik, kontraesanentzat lekua izango den espazioak sortzea eskatzen du, eta bizi dugun ziurtasunik gabeko garai honetan elkarre kin bizitzeko erarik behinenentzat ezagutza, elkarrizketa eta parte-hartze prozesuak proposatzen dituztenentzat ere egon behar du.

Norabide bikoitzeko bide bat da, tokiko gobernuek eta tokiko gizarte-eragile guztiek (antolatutako gizarte zibila, sektore pribatua, herritarrak, etab.) zeharkatu behar dutena joan-etorri iraunkor, parte-hartzaile eta inklusiboan.

SARS-CoV-2k sortutako krisi soziosanitarioaren ondorioz, hezkuntza-eremuan nabarmenago antzeman daitekeen errealitateetako bat, arrakala, digitala deritzona da. Gertakari horrek eragina du bai ikasleengan baita familiengan ere.

Arrkala digital hori informazioaren eta komunikazioaren teknologia berrien eskuragarritasunean, erabileran eta erabilera-kalitatean zehaztu daiteke. Alderdi horiei guztiei gizarte gisa eta hiri hezitzaile gisa heldu behar zaie, hezkuntzaren garapenean, eskola-arrakastan eta ikasle guztien aukeretan sortzen dituen desberdintasunak arintzeko, ahaztu gabe haurren seguntasunarekin lotutako gai guztiak.

Hiri Hezitzaileen Nazioarte Egunaren bosgarren edizioak “30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde” du lema, 1990ean Bartzelonan burutu zen I. Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Biltzarrean onartutako Hiri Hezitzaileen Gutunaren 30. urteurrenari keinu eginez. Tokiko gobernuek Hiri Hezitzailea eraikitzeko duten geroz konpromiso handiagoa da 30 urteotako lanaren eta hobekuntzaren isla. Konpromiso hori berritu eta eguneratu egingo da aurten, Hiri Hezitzaileen Gutun berriarekin.

Vitoria-Gasteizko Udalak bere egin zuen Gutun hori hasieratik bertatik, 1990ean. HHNE Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Erakundearen kide da hasiera-hasieratik, eta Hiri Hezitzaileen Estatuko Sarearen (HHES) 8 hiri sortzaileetako bat da. Lan horri eskainitako ibilbideak erronka berri bat ekarri digu 2020-2022 aldirako, Vitoria-Gasteiz Hiri Hezitzaileen Estatuko Sareko Hiri Koordinatzaile izendatu dute eta (gaur egun, Espainiako Estatuko 221 hiri biltzen ditu). Gainera, aldi horretan garatzen diren gaikako 4 sareetako baten buru da: “Hiri inklusiboa, Hiri hezitzailea”.

Horregatik guztiagatik, herritarrengandik hurbilen den administrazioa garenez, konpromisoa hartzen dugu komunikaziorako eta parte hartzeko kanalak ezartzeko eta indartzeko, elkarren artean urratsak emateko Hiri Hezitzaileago bat lortze aldera, pertsonak ardatz izango dituena eta XXI. mendeko erronkei erantzun berritzaile eta eraginkorrak emango dizkiena.

Vitoria-Gasteizetik bat egiten dugu Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Egunarekin, uste bat partekatuta: entzute aktiboaren alde eginez gero aukera dugula komunitate-loturak sendotzeko, pertenentzia-sentimenduak indartzeko eta alde guztiak, nor bere erantzukizunen talaiatik, Hiri Hezitzailearen eraikuntzan era aktiboan parte hartzea ziurtatzeko.

Ordezkatzen dudan erakundetik eta bertako alkate gisa, konpromiso argi eta garbia hartzen dugu aurtengo edizioaren lemaren (“30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde”) sakonean den edukia berritzeko, eraikitze demokratiko eta parte-hartzailerako espazioak zabaltzeko helburuarekin, ahots guztiak bilduko dituztenak eta inor atzean utziko ez duen hiria sortzea ahalbidetuko digutenak.

Horrenbestez, bat egiten dugu mundu osoan ospatuko den Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Egunarekin, sinetsirik beste hiri askorekin batera eskuz esku joanez urrats irmoak emateko eta horrelako hiriaren aldeko gure ahotsa entzuteko aukera eskaintzen zaigula.

Adierazpen hau izan dadila Udalaren Osoko Bilkuraren konpromisoaren erakusle Vitoria-Gasteiz Hiri Hezitzaile bezala eraikitzeko eta gure hiri-egitasmoaren zeharkako ardatz izateko, hiriko bizitza osoan eta bertan bizi garen guztiongan eraginez, onerako eragin ere”.

 

 

Share

Azaroaren 30a – Hiri Hezitzailaren Nazioarteko Eguna

30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde”

Egun inork ez du zalantzan jartzen hiriak, handi zein txiki, funtsezko agertokiak direla gizateriari bere konplexutasun osoan eragiten dioten erronkei aurre egiterakoan. Hirietan adierazten dira espezie gisa gure biziraupenari desafio egiten dioten arazoetako asko, esaterako klima aldaketan eragiten duen kutsadura edo pertsonen garapen potentzialari eragiten dieten desberdintasun sozialak. Horiek guztiek murriztu egiten dizkigute bizitzeko ditugun aukerak eta, beraz, zaurgarriago egiten gaitu kolektibo modura.

Erronka horiei erantzuna emateko apustua da Hiri Hezitzaileak egitasmoa, heziketa hartuta aldaketarako nahitaezko tresnatzat hirietan testuinguru jasangarriagoak, inklusiboagoak, kohesionatuagoak eta engaiatuagoak sortzeko. Engaiatuta gaude bizitza osoko hezkuntzaren ikuspegi zabal batekin, ikasgela barruan zein ikasgelatik kanpo, eta gure udaletik bultzatzen ditugun politikek hezkuntzan duten inpaktua areagotzearekin; hiria birpentsatuz heziketa-ekosistema inklusibo eta dinamikoa izateko, bertan bizi diren pertsonekin elkarrizketa etengabean dena.

Hiri Hezitzaileak osatzen dugunok jakitun gara aurre egin beharrean garen erronkei ezin diegula heldu aldebakarreko konponbide soil batzuez; aitzitik, kontraesanentzat lekua izango den espazioak sortzea eskatzen du, eta bizi dugun ziurtasunik gabeko garai honetan elkarre kin bizitzeko erarik behinenentzat ezagutza, elkarrizketa eta parte-hartze prozesuak proposatzen dituztenentzat ere egon behar du.

Norabide bikoitzeko bide bat da, tokiko gobernuek eta tokiko gizarte-eragile guztiek (antolatutako gizarte zibila, sektore pribatua, herritarrak, etab.) zeharkatu behar dutena joan-etorri iraunkor, parte-hartzaile eta inklusiboan.

SARS-CoV-2k sortutako krisi soziosanitarioaren ondorioz, hezkuntza-eremuan nabarmenago antzeman daitekeen errealitateetako bat, arrakala, digitala deritzona da. Gertakari horrek eragina du bai ikasleengan baita familiengan ere.

Arrkala digital hori informazioaren eta komunikazioaren teknologia berrien eskuragarritasunean, erabileran eta erabilera-kalitatean zehaztu daiteke. Alderdi horiei guztiei gizarte gisa eta hiri hezitzaile gisa heldu behar zaie, hezkuntzaren garapenean, eskola-arrakastan eta ikasle guztien aukeretan sortzen dituen desberdintasunak arintzeko, ahaztu gabe haurren seguntasunarekin lotutako gai guztiak.

Hiri Hezitzaileen Nazioarte Egunaren bosgarren edizioak “30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde” du lema, 1990ean Bartzelonan burutu zen I. Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Biltzarrean onartutako Hiri Hezitzaileen Gutunaren 30. urteurrenari keinu eginez. Tokiko gobernuek Hiri Hezitzailea eraikitzeko duten geroz konpromiso handiagoa da 30 urteotako lanaren eta hobekuntzaren isla. Konpromiso hori berritu eta eguneratu egingo da aurten, Hiri Hezitzaileen Gutun berriarekin.

Vitoria-Gasteizko Udalak bere egin zuen Gutun hori hasieratik bertatik, 1990ean. HHNE Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Erakundearen kide da hasiera-hasieratik, eta Hiri Hezitzaileen Estatuko Sarearen (HHES) 8 hiri sortzaileetako bat da. Lan horri eskainitako ibilbideak erronka berri bat ekarri digu 2020-2022 aldirako, Vitoria-Gasteiz Hiri Hezitzaileen Estatuko Sareko Hiri Koordinatzaile izendatu dute eta (gaur egun, Espainiako Estatuko 221 hiri biltzen ditu). Gainera, aldi horretan garatzen diren gaikako 4 sareetako baten buru da: “Hiri inklusiboa, Hiri hezitzailea”.

Horregatik guztiagatik, herritarrengandik hurbilen den administrazioa garenez, konpromisoa hartzen dugu komunikaziorako eta parte hartzeko kanalak ezartzeko eta indartzeko, elkarren artean urratsak emateko Hiri Hezitzaileago bat lortze aldera, pertsonak ardatz izango dituena eta XXI. mendeko erronkei erantzun berritzaile eta eraginkorrak emango dizkiena.

Vitoria-Gasteizetik bat egiten dugu Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Egunarekin, uste bat partekatuta: entzute aktiboaren alde eginez gero aukera dugula komunitate-loturak sendotzeko, pertenentzia-sentimenduak indartzeko eta alde guztiak, nor bere erantzukizunen talaiatik, Hiri Hezitzailearen eraikuntzan era aktiboan parte hartzea ziurtatzeko.

Ordezkatzen dudan erakundetik eta bertako alkate gisa, konpromiso argi eta garbia hartzen dugu aurtengo edizioaren lemaren (“30 urte pertsonak eta hiriak eraldatzen mundu hobeago baten alde”) sakonean den edukia berritzeko, eraikitze demokratiko eta parte-hartzailerako espazioak zabaltzeko helburuarekin, ahots guztiak bilduko dituztenak eta inor atzean utziko ez duen hiria sortzea ahalbidetuko digutenak.

Horrenbestez, bat egiten dugu mundu osoan ospatuko den Hiri Hezitzaileen Nazioarteko Egunarekin, sinetsirik beste hiri askorekin batera eskuz esku joanez urrats irmoak emateko eta horrelako hiriaren aldeko gure ahotsa entzuteko aukera eskaintzen zaigula.

Adierazpen hau izan dadila Udalaren Osoko Bilkuraren konpromisoaren erakusle Vitoria-Gasteiz Hiri Hezitzaile bezala eraikitzeko eta gure hiri-egitasmoaren zeharkako ardatz izateko, hiriko bizitza osoan eta bertan bizi garen guztiongan eraginez, onerako eragin ere.

 

 

Share

Haurtzaroaren Egun Unibertsala, 2020

Hiriek eta erkidegoek funtsezko rola dute beren haurren eta nerabeen eskubideen sustatzean eta gauzatzean. Egoera berezia bizi dugu egun eta egoera hori gizarte gisa erantzuteko dugun gaitasuna probatzen ari da, ez bakarrik COVID-19aren ondoriozko larrialdiari baizik eta baita etorkizunean etorriko diren berreskuratze-erronkei ere, bai eta guztion artean 2030 Agendari, 17 Garapen Iraunkorreko Helburuei eta Parisko Akordioari eman behar diegun bultzadari ere, krisialdi honetatik hobe atera gaitezen, iraunkortasun eta ekitate handiagorekin eta guztiok aurrera egiteko aukera berdinak ditugula.

Inflexio-unea bizi dugu, haurrentzat nahi dugun etorkizuna guztion artean birpentsatzeko unea, garapen iraunkorraren aldeko ekintza-hamarkada hastear baitugu gainera. Egungo haur eta nerabeek ikasi, jolastu, heziketa jaso, garatu eta hazteko bitarteko guztiak badituzte, horrek esan nahiko du etorkizuneko gizartea arrakastatsua izango dela.

Haurren Lagun den Hiri bateko kide garen heinean, haur eta nerabeen eskubideekiko egun dugun konpromisoa berretsi nahi dugu bidezkoago, zuzenago eta iraunkorragoa den etorkizun bat bermatzeko. Horrexegatik, ondokoak xede izango dituzten neurriak bultzatzeko konpromisoa hartzen dugu:

  • Krisialdiari erantzuteko eta bertatik ateratzeko xedearekin Erakunde honek hartzen duen erabaki guztietan, beti ere eragina badute haur eta nerabeetan, Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmenaren ardatz diren printzipioak aintzat hartuko dira; hau da: haurraren interes gorena, bizitzeko, bizirauteko eta garapenerako eskubidea, parte hartzeko eta bereizkeriarik ez pairatzeko eskubidea.
  • Tokiko gobernuaren arlo guztiek haurren eskubideen bultzatzean parte hartuko dute. Haur eta Nerabeentzako Tokiko Planaren helburuak partekatuak izan daitezen eta ekintzak era koordinatuan gauza daitezen udalbatza honen baitan.
  • COVID-19ak gure udalerriko haur eta nerabeetan izan duen eragina aztertuko dugu, gizarte-egoera ahulenean dauden taldeetako horietan bereziki eta, horren ostean, Haur eta Nerabeentzako Tokiko gure Plana egokituko dugu.
  • Beren mende adingabeak dituzten familiek jasotzen dituzten gizarte-larrialdietarako laguntzak indartuko ditugu. Gizarte-egoera ahulenean dauden familiek edo guraso bakarreko familiek, besteak beste, lehentasuna izango dute.
  • Eskola uzteko arriskuan dauden haurrak, desgaitasunen bat dutenak edo arrakala digitalaren haurrak xede dituzten hezkuntza-programak indartuko ditugu.
  • Iraunkortasunaren eta haurren aldeko ikuspegia hiria antolatzeko eta mugikortasunaren arloko estrategietan txertatuko dugu.
  • Gure hiria kirola eta jolasa bultzatzen dituen espazioa bilakatuko dugu.
  • Ingurumenaren babesa eta zaintza, kutsadurarik gabeko berdegune osasuntsuen erabilera eta aire zabalean eta naturan gauzatutako jardueren garapena bultzatuko ditugu.
  • Babesguneak sortuko ditugu (ludoteka, gaztegune, kirol zentro, kanpalekuak, etab.), non haurrek beren emozioak ulertzen, partekatzen eta kudeatzen ikasiko duten eta indarkeria moda guztien aurrean babesteko protokoloak aurkituko dituzten.
  • Etxebizitza eta/edo bizitegi-alternatiba duinak eskainiko ditugu, familien tamaina eta egoeretara egokituta. Jolastu, mugitu eta sozializatzeko espazio komunak izango dituzte.
  • Bitartekoak jarriko ditugu, familien esku, gurasotasun positiboa sustatu eta familian gauzaturiko jarduerak errazteko.
  • Haur eta nerabeek tokiko erabakietan eta haur eta nerabeen elkarrekintza hartzen duten arlo guztietan (kirol zentro, liburutegi, ludotekak, etab.) duten parte-hartzea bultzatuko da.

Neurri horien guztien eskutik, gertuago egongo gara gure udalerriko herritarrengandik eta beren beharrengandik eta haurtzaroa COVID-19aren krisia gainditzeko eta krisi horretatik ateratzeko estrategiaren erdi-erdian kokatuko dugu. Aldi berean, Agenda 2030 ekimenak datozen 10 urteetarako ezarri dizkigun helburuak lortzeko gure konpromisoa sendotu egingo dugu ere.

Gaur, 2020ko azaroaren 20an, konpromisoa hartzen dugu Gasteizko haur eta nerabeekin eta gure udalerriaren etorkizunarekin, inor atzean ez uztearren.

Share

2030 Agendaren garapen jasangarrirako helburuen aldeko adierazpena

Gasteizko udaleko udalbatzak bere egin dezan 2030 Agendaren garapen jasangarrirako helburuen aldeko adierazpena (FEMPek XII. osoko bilkuran onetsia), eta 2030 Agendaren garapen jasangarrirako helburuak (gjhak) garatzeko toki-erakundeen sareari atxiki dadin.

Hauxe jakinarazi zuen 2020ko ekainaren 29an Iraungarritasun, Klima eta Energia Zerbitzuaren buruak:

“2030 Agendaren Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJHak) garatzeko Espainiako Udalerri eta Probintzien Federazioaren (FEMP) toki-erakundeen sarea osatzen dute udal-politika publikoetan zeharkako 2030 Agendaren GJHak lokalizatu eta zeharka inplementatzeko konpromisoa hartu duten gobernu lokalek.

Gobernu lokalen artean jarduketak koordinatzen laguntzera zuzenduta dago sarea, hartara emaitza hobeak lortzeko udalerrietan 2030 Agenda inplementatzean, esparru lokaleko garapen iraunkorreko helburuak lokalizatu eta garatuz.

Sareak beren helburuan lortzen laguntzeko tresnak eskainiko dizkie gobernu lokalei, Espainian 2030 Agendaren inplementazioarekin bat etorrita. Horrez gain, Covid-19ak eragindako krisialdiari aurre egiteko tresnak, jarraibideak, informazioa eta proposamenak eskainiko dizkie gobernu lokalei; hain zuzen ere, 2030 Agendaren premisa nagusietako bat aintzat hartuta, zein baita inor atzean ez uztea.

 

Sarearen helburu nagusien artean honako hauek daude:

  • Toki-erakundeetan 2030 Agendako GJHen ezagutza, sentsibilizazio eta ezarpena sustatzea, erakunde-sendotzearen eta tokiko eragileen inplikazioaren bitartez.
  • Tokiko agintariei 2030 Agendaren garapenenean dagokien zeregin estrategikoa sendotu eta legitimatzea, hartara eragin politiko ahalik eta handiena lortzeko asmoz, halako moduan non sareko lana sustatuko den, eta aliantzak bilatuko, kohesio-politikoa eta eragile zein maila anitzeko (zentrala, autonomikoa, tokikoa) egitura osatuko den, tokian-tokian 2030 Agenda eraiki eta inplementatzeko.

 

Bertako kide diren gobernu lokalen artean esperientziak trukatzeko foroa izan nahi dut sareak, eta orobat eskaini horiei aholkularitza- eta laguntza-zerbitzuak, eta teknikariei prestakuntza.

2030 Agendaren GJHak garatzeko toki-erakundeen sareari atxikiz, jarduketa-multzo bat definitzeko konpromisoa hartzen du Gasteizko Udalak, eta Udalbatzak onetsitako Jarduketa edo Estrategia Lokalaren Plan batean bildu beharko da hori, egoeraren analisiarekin eta 2030 Agendaren GJHak lokalizatu eta inplementatzeko plan batekin batera.

Aldi berean, agente lokal eta ekonomiko guztiek eta udal-bizitzan ordezkaritza duten herritar-organizazioek parte hartzeko informazio- eta sentsibilizazio-prozesu bati ekin beharko zaio, 2030 Agendaren inplementazio lokalean inplikatu daitezen.

Horrez gain, Sareko kide diren hiriek bere egin beharko dute, Udalbatzaren onarpenarekin, 2030 Agendaren aldeko Adierazpena, FEMPek XII. Osoko Bilkuran onetsia.

2030 Agendaren GJHak garatzeko toki-erakundeen sarearen helburuak guztiz lerrokatuta daude Gasteizko Udalaren helburuekin, eta aukera egokitzat jotzen da Udala sare horri atxikitzea, balio eta helburu beren inguruan konprometituta dauden beste udalerri batzuekiko elkarlana sendotzeko asmotan”.

Erabaki honi 2030 Agendaren GJHak garatzeko toki-erakundeen sareari atxikitzeko formularioak eransten dira.

Horrenbestez, eta aintzat hartuta Toki Jaurbidearen Oinarriak arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legearen 123.1 f artikulua eta Udalbatzaren Araudi Organikoaren 259 artikulua, erabaki hau har dezan proposatzen zaio Gasteizko Udalaren Udalbatzari:

 

ERABAKIA

LEHENA.- Udalbatzak bere egitea 2030 Agendaren aldeko Adierazpena, FEMPek XII. Osoko Bilkuran onetsia.

BIGARRENA.- Gasteizko Udala 2030 Agendaren Garapen Jasangarrirako Helburuak garatzeko toki-erakundeen Sareari atxikitzea onestea, eta horrenbestez, bere gain hartzea konpromiso hauek:

  • Parte-hartze bidez Jarduketa edo Estrategia Lokalaren Plan bat jorratzea, non egoeraren analisia egingo den, bai eta 2030 Agendaren GJHak lokalizatu eta inplementatzeko plan bat osatu ere.
  • Sarearen funtzionamendu-arauetan ezartzen diren betekizunak betetzea eta eskubideak baliatzea.

 

Share

Erakunde-adierazpena, COVID-19ak eragin duen krisialdian aurrera egin ahal izateko beren apurra eman duten pertsona guztien –nork bere arloan– ahalegina aintzatesteko  

Martxoaren 15etik aurrera #geratuetxean lelo ospetsu hari men egin behar izan genionetik, hiri guztietan balkoietara ateratzen hasi zen jendea, berez, modu espontaneoan, beste pertsona batzuen lana eta ahalegina eskertzeko. Gure ingurukoak eta nork bere burua zaintzeko unea zen.

Gaur egun, aldatu egin da dena, gure errealitatea bera. Guzti-guztiok astindu gaituen krisi batek jo gaitu, alderik beltzenean lagun asko eraman dituen krisi batek, Euskadin 1.500 pertsonatik gora. Ez dira zenbakiak, pertsonak dira. Eta pertsonekin, familia kaltetu asko.

Baina krisi honek balio garrantzitsuak ere atera ditu argira: Elkartasuna, elkarrenganako laguntza, publikoaren garrantzia, beste errealitate batzuk ikusten ikasi beharra, laguntza- eta babes-sareak sortu dira… Labur esanda, krisiak komunitatea sortu du. Eta, beste ezeren gainetik, pertsonen balioa erakutsi du.

Heroi berriak ditugu gure artean, kapa eta ezpatarik gabeko heroiek, super-botereen beharrik gabeak. Izan ere, beren super-botereak jarrera, babesa, kezka eta ardura, inplikazioa, zaintzeko gaitasuna eta abar izan dira. hitz bitan esateko: egindako bakoitzean arimaren zati bat uzteko gaitasuna. Lan-betebeharretatik harago. Kalitatea eta berotasuna beren lanean. Laguntzeko jarrera, enpatia… Begiratu egin duten, eta begiratzean alboan zuten pertsona ikusi duten pertsona horiek guztiak, pertsonak ikusi dituztenak, gizatasunaren balioa.

Horrenbestez, asko dira eskertu bharreko kolektibo eta pertsonak: garbitzaileak, osasun alorreko langileak, segurtasunekoak, hezkuntzakoak, kulturakoak, elkarteetakoak, merkataritzakoak, autonomoak, garraiokoak…

Erakunde-adierazpen batean ezin ditugu egunerokoan behar gehien zutenei laguntzeko beren apurra eman duten pertsona guztiak izendatu. 20:00Etako txaloak ere ez dira nahikoa hainbete eta hainbeste jenderi beren lan ona eskertzeko.

Eskertu egin nahi ditugu jarrera horiek, gauzak bide onean jartzen laguntzen duten keinu txiki horiek. Eskertu egin nahi ditugu gauza txiki horiek, gure udalerriko pertsona askoren jarrera hori da Planik onena, tresnarik baliotsuena inor atzean utzi gabe krisi honetatik ateratzeko.

Maila desberdineko erakundeetatik asko eskatu diegu gure hiri eta herrietako bizilagunei konfinamenduko hilabetetan eta denontzako hain ezezaguna zaigun eta ziurtasun ezako sentsazioa pizten digun errealitate berrirantz joateko konfinamendua arintzeko prozesuan.

Horregatik, orain, Gasteizko Udalak eskerrak emateko unea da. Eskerrak presente egon diren pertsona guztiei, nork bere apurra emanez, balio erantsi ederra guztien artean. Garrantzia emanez inportantea den horri, bizitzari.

Horregatik, Gasteizko Udalak erakunde-adierazpen hau ematen du ezagutzera:

Erakunde Adierazpena

Gasteizko Udalak gogoan ditu COVID-19aren pandemiaren ondorioz zendu diren pertsona guztiak. Horregatik, irailaren 21ean bihotzetiko omenaldia egingo zaie Euskal Autonomia Erkidegoko zenduei, gizarteak zein instituzioek agur egiteko ekitaldi solemne baten bidez.

Ekitaldi horren bidez zendutako pertsonak gogoratu nahi dira, bai eta elkartasuna horien senideei eta pertsona kuttunak nahi luketen moduan agurtzerik izan ez duten pertsona guztiei.

Era berean, Gasteizko Udalak aintzatetsi egin nahi du azken denbora benetan zail honetan beren onena eman duten pertsona guztiei, eta eskerrak eman nahi dizkie krisitik irteten laguntzeko kalitate eta berotasun apurragatik.

Beraz, osasun-inguruabarrek aukera ematen dutenean, Gasteizko Udalak ekitaldi bat egingo du, aintzatesteko bai herritarren portaera orokorra, bai eta guztion artean aurrera ateratzen la.

Ekitaldi horretan hain jardunbide eredugarria izan duten Gasteizko herritar ugari biltzea espero da, horien konpromisorik gabe ezin izango genuke eta krisitik ateratzerik izango.

 

Gasteizen, 2020ko uztailaren 24an

 

Share

(Gaurkotua) Gasteizko Udalaren erakunde-adierazpena, 2020ko maiatzaren 17a Lesbo-Bi-Gay-Transfobiaren kontrako Nazioarteko Eguna dela eta

Deklarazio hau berretsi da gaur, maiatzak 22, osoko bilkuran, eta baita ere honako gaiei dagokienak: Errege Atea kaleko lan istripuari dagokiona, non langile bai hil zen, eta ageriko arrazoirik gabe desagertutako pertsonen familiekiko elkartasuna erakusteko deklarazioa.

 

Maiatzaren 17a LGTBIfobiaren kontrako Nazioarteko Eguna dela eta, Gasteizko Udalak berriro ere erabateko arbuioa adierazi nahi du lesbiana, gay, trans, bisexual eta intersexualen aurka halakoa izateagatik edo halakotzat jotzeagatik azaldutako jarrera, portaera edo adierazpen ororen aurrean; orobat, hiri libre eta askotarikoa, talde horren kontrako erasoei aurre egiten diena, eraikitzeko konpromisoa adierazten du.

“Normaltasun” testuinguru batean LGTBI pertsonek aurrez aurre izan ohi dituzten estigmari eta parekotasun ezari COVID-19ak eragindako krisialdia dela eta areagotzen ari diren arazoak gehitu behar zaizkio, esklusio eta bazterkeria arriskua —zuzenekoa zein zeharkakoa— handitzen baitu. Izan ere, LGTBI pertsonaren bat aurretik baztertuta bazegoen haren familiak edo harekin bizi direnek haren sexu-orientazioa edo genero-identitatea onartzen ez zutelako, orain, alarma egoera dela kausa ezarri diren mugimendu murrizketek, etxean egon beharrak eta itxialdiak pertsona horrek ezinegon, estres, isolamendu eta bakardade egoerak bizitzea ekar dezake, edo egoera horiek larriagotzea, espazio horiek ezin baitituzte benetako etxegune segurutzat jo, baizik eta indarkeriazko egoerak gerta daitezkeen espaziotzat, erabateko ikusezintasunean babestuta.

Birusa hedatzea eragozteko prebentzio-neurrietako bat, isolamendu soziala, arrisku-faktorea da LGTBI pertsonen ongizate psikikoarentzat, kasu askotan haien sostengu sareak familia-etxeetatik kanpo daudelako, eta une honetan ezin dituztelako hurbil eduki itxialdia hobeto eraman ahal izateko. Iruditeria heteronormatiboa nagusi den gizarte batean, sexu eta genero aniztasunaren irudikapenak oso gutxi direlarik, komunitatea biziki garrantzitsua da talde baten parte izaten jarraitzeko, identifikaziorako eta bakardade sentimendua apurtzeko.

Gainera, jarduera gelditu izanaren ondorio ekonomiko eta sozialek neurri handiagoan eragingo diete pertsona ahulenei, baita arau soziala gehien apurtzen dutenei ere, eta horrek bereziki eragiten die LGTBI pertsonei hainbat esparrutan, hala nola enplegua, osasuna eta baliabideen eskuragarritasuna. Egoera horiek areago oker daitezke sexu-orientazioaz eta genero-identitateaz gain desberdintasunen beste iturri estruktural batzuk kontuan hartuz gero, zeinak LGTBI pertsonek ere jasaten baitituzte: kultura jatorria, adina, egoera sozioekonomikoa, dibertsitate funtzionala, etab.

Ikusgune-LGTBIfobiaren kontrako behatokiak sexu-orientazioa eta genero-identitatea direla eta izandako erasoei buruz aurten landu duen txostenean (2019ko maiatzetik 2020ko apirilera arte), 25 gertakari jaso dira: 12 homofobiagatik; 3, lesbofobiagatik; 3, transfobiagatik; 3, genero barruko indarkeriagatik; 2, serofobiagatik, eta 2, LGTBIfobiagatik. Horiek alor ezberdinetan gertatu dira: lana, politika, erakundeak, familia, espazio publikoa, aisialdi espazioa, sare sozialak eta aplikazioak.

Hogeita bost gertakari horiek hazkunde nabarmena adierazten dute aurreko txostenen aldean, 2018-2019 txostenean 13 kasu jaso baitziren, eta 2017- 2018koan, 15 kasu. Ikusguneren arabera, hazkundearen arrazoia ez da gizartean LGTBI pertsonekiko gorrotoa handitu izana, baizik eta erasotutako pertsonek gero eta beldur gutxiago izatea salatzeari, eta Behatokiak bere lana betetzeko gaitasun handiagoa izatea.

Gasteizko Udalak konpromiso hauek berresten ditu:

  • LGTBI pertsonentzako informazio eta arreta baliabide oro ikusaraziko ditu.
  • Arauzkoak ez diren sexualitateak, generoak eta desioak ikusarazten saiatuko da.
  • Diskriminazio, estigmatizazio eta indarkeria LGTBIfobikoaren aurka borrokatuko du, bereziki, Berdintasunerako politiketan sexu- eta genero-aniztasuna txertatzeko Agenda inplementatuz, plangintza-agiri horrek ekintza zehatzak jasotzen baititu, eta Ikusgune-Gasteizko LGTBIfobiaren kontrako behatokia sustatuz.

Azkenik, Ikusgune-Gasteizko LGTBIfobiaren kontrako behatokiaren kontaktuak gogorarazi nahi dizkizuegu, eraso LGTBIfobikorik jasan edo ikusten baduzue hara jotzerik izan dezazuen:

Telefono-zenbakia: 633 309 653

– Posta elektronikoa: info@ikusgune.eus

– Web-orria: www.ikusgune.eus

 

Share