Prentsa Oharren banner

Bisoi europarra berriro ugaldu da Salburuan

Eraztun Berdeko fauna aztertzen duten kamerek eme bat eta aurten jaiotako hiru kume grabatu dituzte bideoz

 

Aurreko urteetan ere susmatzen zen espeziea hasia zela berreskuratzen Salburuan eta Zadorra ibaian garai batean izandako lurraldea, baina 2021era arte ezin izan da baieztatu ugaltze arrakastatsurik aipatutako inguruan.

Gogoratu beharra dago bisoi europarra dela gure erantzukizun nagusia mundu mailako kontserbazioari dagokionez. Izan ere, munduko haragijale txikien artean mehatxatuentzat jotzen da gaur egun, eta estatu mailan “desagertzeko arrisku larrikotzat” sailkatuta dago.

Bisoi amerikarraren lehia da haren kontrako mehatxu nagusia, espezie exotiko basatu horrek lekua kentzen baitio jatorrizko espezieari. 2016an lortu zen espezie amerikarra desagerraraztea, Gasteizko Udalak eta Arabako Foru Aldundiak zenbait urtez lan gogorra egin ondoren, “Life Lutreola Spain” proiektu europarraren barruan. Harrezkero, baldintza aproposak gertatu ziren Salburuan eta Zadorra ibaian garai batean izandako bisoi europarren populazio ugaria berreskuratzeko. Bizirik iraun zuen populazioa, ordea, oso urria zen, eta populazioa sendotzeko ekintzak bideratu behar izan ziren haien kopurua eta aniztasun genetikoa handitu ahal izateko.

Hartara, 2018az geroztik itxian hazitako 17 ale askatu dira Salburuan. Iraupena eta natur ingurunearekiko egokitzapena neurtzeko, aleei irrati igorgailu bana jarri zitzaien jarraipen indibidualizatua egiteko, eta lortutako emaitzak bisoi europarra berriro sartzeko orain arte gauzatu diren bi proiektu bakarretan —Estonian eta Alemanian— lortutakoen antzekoak izan ziren.

“2021. urtean espezie hori Salburuan berriro ugaldu dela baieztatzeak amaiera ezin hobea eman dio Eraztun Berdeko harribitxi hori zaintzen emandako 20 urtetik gorako bideari, eta pizgarri indartsua da datozen urteetan ere lan horiekin jarraitzeko”, nabarmendu du Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landak.

Bideoa

 

Share

Salburua eta Triana zubiaren artean oinezko eta txirrindularientzako bide berria

 

Oinezkoentzako eta bizikletentzako bide berria egiteko lanak bukatu dira trenbideari paralelo doan Triana zubiaren eta Oreitiasoloko industrialdearen artean. Oinezko eta txirrindularientzako zidor berritu batek lotzen ditu ditu Salburua auzoa eta Triana ingurua laster, Udalak 102.813,03 euroko inbertsioa eginda.  “Mejorando Vitoria-Gasteiz Hobetuz” programan hautatutako proiektuetako bat da ekimena.

Zidor berriak 250 metro inguru ditu, hiru metroko zabalera, eta landareak bi aldeetara; zoladura berria jarri eta ingurua txukundu da. Izan ere, bidexka egoera txarrean zegoen: zatika hartxintxarra eta zoladura mota ezberdinak zituen, putzuak sortzen ziren… Zabalera nahikoa emateko, zintarriak kendu dira zenbait lekutan.

Esku-hartzeari esker, bestetik, bide osoa maila berean utzi da, eta horretarako kendu egin dira bidea oztopatzen zuten eskailera batzuk. Horien ordez aldapatxo bat sortu da, bizikletaz eta gurpil-aulkiz igarotzeko modukoa. Zidorra eta Jacinto Benavente kalea lotzen dituzten eskailerak ere houbetu dira.

Orobat, Udalak argiak instalatu ditu inguru osoan. Zehazki, 14 farola jarri dira, azken belaunaldiko led bonbillez (27,5 W-ekoak) hornituak, eraginkortasun eta argitasun handiagoa baitute. Oreitiasoloko industrialdean, Jose Maria Iparragirre kalearen eta aipatutako bidearen arteko bidegurutzean, oinezkoentzako pasabide bat margotu da gainera , baita ‘30eko eremua’ seinalea ere.

Esku-hartzearen bidez hainbat helburu lortu ditugu: herritarrek dagoeneko erabiltzen zuten bide bat sendotzea; traba arkitektonikoak kentzea, irisgarritasuna bermatzeko, eta bide-segurtasuna hobetzea. Nabaritzen da hortik pasatzen direnek berea egin dutela bidea dagoeneko, batez ere eguraldi ona dagoenean“, nabarmendu du Mugikortasunaren eta Espazio Publikoaren zinegotzi Raimundo Ruiz de Escuderok.

 

 

Share

(Argazkiez eguneratuta) Urtarrilean hasiko dira tranbiaren plataforma Salburuara luzatzeko lanak

Proiektuak hirutik bira murriztuko ditu Bulebarreko erreiak, metro arinak alboko trenbide batetik zirkula dezan

Datorren urtearen hasieran hasiko den hurrengo obra frontea Florida eta Jacinto Benavente kaleen arteko bidegurutzeari dagokiona izango da

Tarte berria 2,5 kilometro da luze eta bost geraleku berri jasotzen ditu

Euskal Trenbide Sareak, Eusko Jaurlaritzaren esku dagoen erakunde publikoak, Salburuan galtzada aldatzeari ekin dio, datorren urtarriletik aurrera tranbiaren luzapena Gasteizko auzo horretan sartzeko. Etorbide horretako gurpil gaineko trafikoaren zirkulazioa hiru errei izatetik bi errei izatera pasatuko da noranzko bakoitzean, eta tarte horretan metro arinak alboko trenbide batetik zirkulatuko du. Lan horien barruan erdibitzailea lekuz aldatzea sartzen da, eta erdibitzailea zegoen lekuan zuhaitzak landatuko dira.

Iñaki Arriola Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio sailburuak, Ramiro Gonzalez ahaldun nagusiarekin eta Gorka Urtaran Gasteizko alkatearekin batera, 24,8 milioi euroko (15,5 milioi euro obra zibilean) aurrekontua duten obren garapena bisitatu du gaur goizean. Obren % 65 Eusko Jaurlaritzak finantzatuko du, eta gainerako % 35 Udalak eta Arabako Foru Aldundiak erdibana. Egikaritze epea 30 hilabetekoa da.

Galtzada zuzentzeko lana egin ahal izateko, ETSk hiri-altzariak kendu behar izan ditu, ukitutako zerbitzuak desbideratu eta bertan zegoen erdibitzailea zuzendu aurretik. Bertan landatuta zeuden zuhaitzetako asko udal haztegira eraman dira. Era berean, lursail bat okupatu da Salburuan, pilaketa-eremu gisa, eta beste bat Iliadan, obrako etxolak muntatzeko.

Ibilgailuen trafikoak bere behin betiko espazioa okupatzen duenean, aurreikuspenak betetzen badira 2021. urtearen hasieran, Salburuako bulebarraren mendebaldeko erdialdea libre geratuko da. Horri esker, tranbiaren plataforma eta Nikosia eta La Union geltokiak eraikitzeko lanak hasi ahal izango dira. Lan horiek Florida-Jacinto Benavente kaleen arteko bidegurutzean egongo den obraren beste fronte baten aurrerapenarekin batera gauzatuko dira.

Tranbia luzatzeari esker hiriaren ekialdean dauden auzoen konexio zuzena hobetu ahal izango da. Zehatzago esanez, Santa Luzia eta Salburua auzoek erdialdearekin, Lakuako autobus geltokiarekin eta une honetan dauden lineen zerbitzua jasotzen duten guneekin duten lotura hobetuko da. Horrez gain, auzo horiek Hegoalderekin eta EHU/UPVko campusarekin lotuta geratuko dira hegoaldeko luzapenari esker.

Mugikortasuna eta hiriburuaren erdialdearen eta auzoen arteko harremanak hobetzeaz gain, tranbia Salburuara luzatzeak urbanizatutako gune berriak sortzen eta bidegorri sarea hedatzen ere lagunduko du.

Ildo horretan, 2,5 kilometroko trazatu berriaren eraikuntzak 70.860 metro karratuko urbanizazio berria ekarriko du, horietatik ia 22.000 tranbiaren trazatuari eta bost geralekuei dagozkie: Santa Luzia, Iliada, Nikosia, La Unión eta Salburua. Geraleku horiek, 50 metroko luzera (sarrerako arrapalak barne), 3,5 metroko zabalera eta 25 zentimetroko altuera izango duten alboko nasekin diseinatu dira.

Proiektua egikaritzearen ondorioz, udal bidegorri sarea 2.390 metro luzeagoa izango da. Espazioaren gainerakoa, Eusko Jaurlaritzak eta Vitoria-Gasteizko Udalak adostutako jarraibideen arabera urbanizatuko da. Gainera, trazatu berriaren % 95ean, tranbiak bide berdetik zirkulatuko du.

Bisitan, Arriola sailburuak azpimarratu duenez, “tranbia, garraiobide modernoa eta hiria egituratzeko faktorea izateaz gain, Vitoria-Gasteizko ezaugarri bihurtu da”. Auzoan bizi diren pertsonei lanek eragindako eragozpenengatik barkamena eta ulermena eskatu ondoren, Garraio sailburuak hau gaineratu du: “obra guztiek deserosotasunak eragiten dituzte ezinbestean, baina ziur gaude horiek guztiz konpentsatuta geratuko direla tranbiak ematen duen hiri garraio zerbitzu azkarra, eraginkorra eta ekologikoa jasotzean”.

Bestalde, Ramiro Gonzalez Arabako ahaldun nagusiak Arabako Foru Aldundiak Gasteizen mugikortasuna garatzen laguntzeko egin duen apustua azpimarratu du. “XXI. mendean hiriak birpentsatzen ari dira, eta mugikortasunak berebiziko garrantzia du diseinu berri horretan, iraunkortasunaren ikuspegitik. Eta hortik dator azken hamarkadan izan dugun konpromiso politikoa eta ekonomikoa”, adierazi du. Ondoren, tranbiaren aldeko apustu horrek lurralde osoan egiten duen ekarpena ere aipatu du, lurralde oreka eta energia-trantsizioa, besteak beste. “Horrela egiten dugu aurrera abangoardiako Araba horretan, baita mugikortasunaren arloan ere, eta horren alde ari gara lanean erakundeetatik, baita Arabako Aldundi honetatik ere”.

Gorka Urtaran alkateak nabarmendu duenez, “tranbia Salburura luzatzea albiste bikaina da Gasteizentzat. Proiektu honek beste bultzada bat ematen dio mugikortasun jasangarri, eraginkor, puntual, irisgarri, elektrifikatu, moderno, seguru eta erakargarriaren alde egin dugun apustuari. Tranbiaren luzapena auzo honekin genuen konpromisoa zen. Gasteizko 37.000 bizilagunekin genuen konpromiso hori, erakundeen arteko lankidetzaren bitartez bete dugu. Proiektuak Salburua hiriaren gainerakoarekin lotuko du, garraio publiko sistema bikainaren bitartez, ibilbide osoaren berrurbanizazioarekin eta bizikleta bidezko konexioen hobekuntzarekin batera”.

Trazatua

Trazatu berriaren lotunea Florida, Herran eta Las Trianas kaleek bat egiten duten puntuaren inguruan dago. Tranbia Unibertsitatera luzatzeko lanek maniobretarako mahuka bat prestatu dute bertan. 0+200 K.P.an trazatua, Calasanz – Escolapios ikastetxearen itxidurarekin paraleloan doan iparraldeko galtzadaren gainera sartzen da, eta tranbiaren plataformak galtzada hori okupatuko du.

Florida eta Jacinto Benavente kaleen intersekzioan dagoen biribilgunean, trazatuak eskuinerantz egiten du pixka bat, 230 metroko zuzenguneari bidea emateko. Bertan dago lehenengo geltokia, nasak alboetan eta katenariaren zutabeak erdian dituen Santa Luzia, Vicente Alexandre kalearekin intersekzioan dagoen biribilgunea zeharkatu aurretik.

Tranbiak Florida kaleko iparraldeko galtzadatik jarraituko du, eta Astronomoen kaleko intersekzioan dagoen biribilgunea igaro ondoren, trazatua Iliadako Pasealekuan sartuko da. Bigarren kale horretan dago tarteko bigarren geltokia, Iliada. Geltoki horrek ere nasak alboetan eta katenariaren zutabeak plataforman zentratuta ditu.

90 graduko bira egin ostean, tranbiaren plataforma bulebarreko mendebaldeko galtzadaren gainera doa, 645 metroko lerrokadura zuzenean. Bertan egongo dira Nikosia eta La Unión geltokiak.

Ondoren, tranbiaren plataformak La Unión plazako biribilgunea zeharkatu, Salburuako Bulebarreko tarteko galtzadatik aurrera egin, ibilbidea Aerodromoko Pasealekuko oinezkoentzako gunetik jarraitu, zenbait bidegurutze igaro eta, amaitzeko, Martxoaren 8 Etorbideko erdibitzailearen gainean dagoen pasealeku eta lorategi eremuaren gainetik doa.

Amaierako geralekua, Salburua, auzoaren erdialdean dago, gutxi gorabehera, Martxoaren 8 Etorbidearen erdian.

 

Share

Arabako Foru Aldundiak eta Gasteizko Udalak bisoi europarraren beste kumaldi bat askatu dute Salburuan

Kontserbazio lanei eta tranpak jartzeko kanpainei esker, esan daiteke Araban ez dagoela bisoi amerikarrik, zeina espezie inbaditzailea eta bertako espeziearen mehatxu nagusia baita

Arabako Foru Aldundiak, Gasteizko Udalarekin lankidetzan, bisoi europarraren beste kumaldi bat askatu du Salburuan, gaur goizean. Ama bat eta hiru kume dira, itxian haziak espezie horren hazkuntza programaren barruan, gure lurraldean duen populazioa indartzea xede duen ekimen batean.

Bisoi europarra ‘egoera kritikoan’ katalogatuta dago, haren lehiakide handia den bisoi amerikarraren mehatxuaren aurrean. 1998. urteaz geroztik, bi erakundeak lankidetzan ari dira kontrol lanak egiten, espezie exotiko inbaditzaile hori naturan ugaltzen ari zela detektatu zenetik. Hala ere, espezie hori kontserbatzeko lanei eta tranpak jartzeko kanpaina arrakastatsuari esker, bisoi amerikarrik gabeko lurraldetzat jo daiteke Araba, dagoeneko.

“Ez dugu bisoi amerikarrik aurkitu 2019. urtearen hasieraz geroztik, eta horrek erakusten du kontserbazio lana funtzionatzen ari dela”, adierazi du Josean Galera Ingurumen eta Hirigintza Saileko foru diputatuak, eta pozik agertu da egindako urratsengatik eta bisoi europarrak egoera “egonkorra” duelako, “egoera kritikoan dagoen espeziea” kalifikazioaren barruan.

Ingurumen Plangintza eta Kudeaketako zinegotzi César Fernández de Landaren hitzetan, bisoi europarra “Gasteizko Eraztun Berdeko harribitxia da”. Laurogeita hamarreko hamarkadan Salburuak zuen bisoi europarren dentsitate handienetakoa, baina bisoi amerikarra bertan lekutu izanak desagertzeko zorian utzi zuen. Geroztik, ahalegin handia egin da espezie enblematiko hori babesten, eta azken urteetan Life Lutreola proiektu europarra nabarmendu da, zeinean Udala, Aldundia, beste administrazio batzuk, entitate pribatuak eta GKEak inplikatu baiti

 

Share