Prentsa Oharren banner

Gasteizek berritu egingo ditu birgaitzeko laguntzak, hartara gehien behar duten pertsonengana iristeko eta premi handieneko jarduerei ekiteko

Gasteizek berritu egingo ditu birgaitzeko laguntzak, hartara gehien behar duten pertsonengana iristeko eta premi handieneko jarduerei ekiteko Horrela planteatu dio 21 Zabalguneko lehendakari Ana Oregik gaur goizean bildu den kontseiluari. Horren arabera, 21 Zabalguneak maileguak emango lituzke, birgaitzearen % 100erainokoak, barne hartuta proiektua, tasak, zergak eta gerta daitezkeen beste gastu batzuk. Elkarrekin taldeak bere sostengua eman dio oinarrizko akordioari.

Oinarri berriek zenbait faktore hartu izan dituzte aintzat. Azken urteetan laguntzak bideratzeko zenbait arau aplikatu diren arren, ez da lortu Gasteizen egoera txarrenean dauden eraikinen birgaitzean nahi bezain beste aurrera egiterik lortu. “Horretan eragin gehien izan duen faktoreetako bat birgaitze-obrei ekin ahal izateko behar beste baliabide ekonomiko eza izan da, batez ere errenta baxueneko bizilagunen artean”, azaldu du Ana Oregik. Gainera, kasu batzuetan diruz lagundutako jarduerak ez dira lehentasun handienekoak izan; esaterako, bazter geratu dira premia handieneko esku-hartze batzuk, irisgarritasunarekin edo egitura-sendotzearekin lotutakoak.

Izan ere, egungo laguntza-ereduan, 21 Zabalguneari dagozkion zereginak, funtsean, eskaerak jasotzera, indarreko araua betetze-maila ebaluatzera eta aldian aldiko dagokion zenbatekoa ordaintzera mugatzen dira. Bestalde, 21 Zabalguneak sortutako diru-sarrerak udalaren lurzoru-ondaretzat jotzen dira, eta horrek ez du partikularren ondare higiezina birgaitzeko itzuli beharrik gabeko diru-laguntzetara bideratzeko aukerarik ematen.

Gainera, Udalak ez du diru nahikorik itzuli beharrik gabeko diru-laguntzen bide bakarraren bitartez hiriko zenbait gunetan gertatzen ari den eraikinen narriadura arazoari aurre egiteko, batez ere hirigune historikoan. Eusko Jaurlaritzak badu itzuli beharrik gabeko diru-laguntzen sistema ba urteko 25.000 € arteko errenta-tartekoentzat, kreditu-erakunde pribatuekin finantza-lankidetzarako tresna batekin osatzen dena.

21 Zabalguneko lehendakariaren aburuz, Birgaitzeari buruzko arau berriak “arreta egin behar lieke, batez ere, errenta-tarte baxuenei, lehentasun handieneko kasuetan birgaitzeari ekiteko aukera emanez, eta estaliz, beharrezkoa balitz, birgaitzearen gastuen zenbateko osoa. Hots, lehentasuna emango lieke eraikinak birgaitzea eta onik zaintzea oztopatzen dituzten zaurgarritasun-egoerei, izan ere horiek udal-ondarea narriatzera baitaramate, zeharka bada ere, eta txarrerako eragiten baitute auzoaren eta hiri osoaren bizi-baldintzetan”.

Birgaitzea sustatzeko eredu berriak udalaren lurzoru-ondarea baliatu beharko luke, 21 Zabalguneri zor gehiegirik sortu gabe. Gainera, 21 Zabalgunek oso komenigarritzat jotzen du arau berria zenbait urterako izatea, hartara aukera emango lukeelako birgaitze-jarduerak programatzeko ez soilik epe laburrean, eta segurtasuna emango liekeelako eskatzaileei aplikazio-erregimenari dagokionez.

Arau berriak errenta-tarte baxuenak artatuko lituzke lehentasunez, zein Gizarte Politiken Sailak aztertu eta eguneratuko beharko bailituzke. Horren arabera, 21 Zabalguneak maileguak emango lituzke, birgaitzearen % 100erainokoak, barne hartuta proiektua, tasak, zergak eta gerta daitezkeen beste gastu batzuk. Mailegu horiek zama hipotekario gisa islatuko lirateke birgaitutako eraikinean, eta epeak kasu bakoitzaren inguruabarren arabera ezarriko lirateke.

21 Zabalgunek jarduera proaktiboa litzateke, eta, horrenbestez: informazioa emango lieke bizilagunei, eta hiriko auzo narriatuenen birgaitzea sustatuko luke; hiri-birgaitzeko proiektuak identifikatu eta erredaktatuko lituzke, baita obrak kontratatu eta gainbegiratu ere; hipotekak emateko funts propioa sortuko luke; bigarren hipoteken gainean arituz gero, kobraezinak hartuko lituzke bere gain; esku-hartze bitartean pertsonen eguneroko bizitza aldari dezaketen ondorioak aurreikusiko lituzke, esaterako  beste bizileku bat eman beharra.

Eredu berri hori ahalik eta azkarren abiaraztea gorabehera, 2020an erredaktatuko litzatekeen Gasteizko Hiri-Birgaitze eta -Zaharberritzerako zenbait urteko Gida-plan baten bidez egituratuko litzateke. Planaren zuzkidura ekonomikoa zenbait urterako konpromiso-kreditu bidez kudeatuko litzateke, gutxienez agintaldi osorako, hura abian jartzea bermatzeari begira. Behin plana abiarazita, diru-sarrera eta -irteeren arteko oreka ekonomikoa bilatuko litzateke pixkanaka, halako moduan non ez den beharrezko izango funts gehiago gehitzea. Edonola ere, eta behar izatera, Sozietatateak denbora-tarte horretan sortutako udalaren lurzoru-ondaretik hartuko ahalko litzateke.

Share